طور کلی زعفران به جهت طعم و رنگ آرومای خاصش در صنایع غذایی، شیمیایی و دارویی کاربردهای فراوانی دارد.
زعفران در صنایع غذایی
استفاده از زعفران به جای انواع رنگ های افزودنی شیمیایی و سنتزی در مواد غذایی، با گرایش اجتماعات به مصرف افزودنيهای طبیعی رو به افزایش است.
به عنوان طعم دهنده و رنگ دهنده طبیعی و سالم در:
کارخانجات تولیدی انواع سوسیس و مارگارین
کارخانجات لبنی برای تهیه انواع کره، پنیر و ...
در تولید برخی نوشابه ها، ژله، بستنی، شکلات، نبات و آبنبات
انواع پودرهای کیک و دسرها و پودرهای سوخاری
همچنین بخش اصلی دستورالعملهای غذایی برخی سوپها و غذاهای دریایی و انواع برنج و ماهی مي باشد. بعلاوه برگهای زعفران نیز دارای ماده غذایی جهت تغذیه دام می باشد که ارزش غذایی آن از کاه و غلات بیشتر و نسبت به یونجه کمتر است.
بنه ها (پیازهای) کوچک نیز در صنایع نشاسته سازی استفاده می شود که دارای 20 -22% نشاسته می باشد. در برخی مناطق مثل کشمیر در زمان قحطی به عنوان غذا استفاده می شده است.
شماری از کاربردهاي زعفران در فرهنگهای مختلف در بین مواد غذایی:
مصارف شیمیایی زعفران
استفاده از زعفران در صنایع رنگسازی
زعفران گیاهی است که هم رنگ ارغوانی و هم متمایل به سرخی و هم رنگ زرد از آن قابل استحصال است. علاوه بر محصول اصلی زعفران گلبرگهای بنفش رنگ حاصل از زراعت زعفران که حاوی ماده آنتوسیانین می باشد که ماده آنتوسیانین پس از استحصال می تواند جایگزین رنگ های قرمز سنتزی و شیمیایی باشد.
استاد محمد حسن ابریشمی در کتاب شناخت زعفران ایران به استفاده از رنگ زعفران در نخ قالی اشاره می کند. رنگ زعفران در صنایع نساجی مانند پارچه های ابریشمی و نخ قالی و همچنین در برخی بناهای قدیمی کاربرد داشته است.
در ایران گاهی برای نوشتن ادعیه نیز از رنگ زعفران استفاده می کنند.
زعفران در صنایع عطر سازی و خوشبوکننده ها
رایحه زعفران به دلیل داشتن ماده سافرانال می باشد. اسانس زعفران در فرمول بسیاری از عطرهای گرانبها کاربرد داشته و به دلیل افزایش تمایل جهانیان به بوهایی با منشاء طبیعی، اسانس زعفران کاربرد بیشتری خواهد یافت.
تحقیقات جدید برای مصرف زعفران در ساخت ضد آفتاب
SPF سافرانال موجود در زعفران با غلظت نیم درصد و یک درصد به صورت معنی دار بزرگتر از SPF ماده ضد آفتاب استاندارد هموسالات با غلظت 8% است.
همچنین با استفاده از نانولیپوزم های حاوی سافرانال موجود در زعفران می توان با غلظت های بسیار کم به SPF بالاتر رسید.
زعفران کپسوله
کپسوله کردن کاربردهای زیادی در صنایع غذایی و دارویی برای پوشش دادن به مواد رنگی ،طعمی و دیگر اجزای فعال زیستی به منظور افزایش عمر ماندگاری آنها یافته است. کپسول کردن کاربرد کاروتنوئیدها را راحت تر می کند و پایداریشان را نسبت به اکسیداسیون افزایش می دهد.
اولئورزین زعفران
ترکیبات استخراج شده که برای طعم و رنگ دادن به محصولات کاربرد دارند. این محصولات حاوی اجزای فرار (اسانس ها) و غیر فرار (روغن تثبیت شده، رنگدانه ها و آنتی اکسیدانها) می باشند كه به حالت مایعات ویسکوز یا نیمه جامد هستند. این محصولات در فرآورده های غذایی، محصولات آرایشی، بهداشتی، دارویی و.... کاربرد دارند.
برچسب: کابردهای,
نویسنده: آرتین ابراهیمی